18 Ocak 2010 Pazartesi

Malatya ilçeleri


Malatya İlçeleri

Malatya'nın biri merkez olmak üzere 14 ilçesi vardır.

Merkez: 1990 sayımına göre toplam nüfusu 333.001 olup, 281.776'sı ilçe merkezinde, 51.225'i köylerde yaşamaktadır. Merkez bucağına bağlı 26 Çolaklı bucağına bağlı 21 köyü vardır. İlçe toprakları daldalı düzlüklerden meydana gelir. Toprakların büyük bir bölümü Malatya Ovası'nda kalır. Güneyinde Malatya Dağları yer alır. Başlıca akarsuyu Fırat nehri ve kollarıdır.

Ekonomisi tarıma dayalıdır. Başlıca tarım ürünleri şekerpancarı, tütün, pamuk, buğday, arpadır. Sulanan yerlerde sebze ve meyvecilik yapılır. Kaysısı meşhurdur, yüksek yerlerde yaylacılık metodlarıyla küçükbaş hayvan besiciliği yapılır. Şeker Fabrikası, Sümerbank Pamuklu Sanayii, Un Fabrikaları, Metal Eşya-Makina İmalatı, Orman Ürünleri Fabrikası, karton fabrikası başlıca sanayii kuruluşlarıdır.

İlçe merkezi, Beydağı'nı eteklerinde Malatya Ovası'nın güney ucunda kurulmuştur. Sivas- Diyarbakır demiryolu ile Kayseri-Diyarbakır Karayolu ilçeden geçer. Malatya eski ve yeni olmak üzere iki kısımdır. Bugünkü Malatya tarihi ve eski Malatya'nın "Aspuzu Bağları" denilen yerinde kurulmuştur. Şehir yüksek dağların eteklerinde kurulduğundan bu dağlardan inen sularla beslenir. Şehrin etrafı bağ ve bahçelerle çevrilidir. İlçe Belediyesi Cumhuriyetten önce kurulmuştur.

Akçadağ: 1990 sayımına göre toplam nüfusu 51.226 olup, 10.839'u ilçe merkezinde, 40.387'si köylerinde yaşamaktadır. Merkez bucağına bağlı 43, Kürecik bucağına bağlı 16, Levent bucağına bağlı 14 köyü vardır. Yüzölçümü 1913 km2 olup nüfus yoğunluğu 27'dir. İlçe toprakları genellikle dağlıktır. Batısında Nurhak Dağları, kuzeydoğu ve güneyinde düzlükler yer alır. Başlıca akarsuları Sultansuyu ve Ebeler çayıdır. Nurhak Dağlarının alçak kesimlerinde Platolar vardır.

Ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanır. Başlıca tarım ürünleri, buğday, fasulye, nohut, arpa, şekerpancarı ve pirinç'tir. Meyvecilik gelişmiştir. Kayısı ve armutları çok lezzetlidir. Köylerde kilim ve halı dokumacılığı yaygındır. Dağlık kesimlerde yaygın olarak küçükbaş hayvan beslenir. Türkiye'nin en büyük havzası olan Sultansuyu havzası ilçededir.

İlçe merkezi Nurhak dağlarının eteklerinde kurulmuştur. Kayseri Malatya yolu ilçeden geçer. İl merkezine 34 km mesafededir. Denizden yüksekliği 1100 metredir. Eski adı Arga idi. 1850'ye kadar ilçe merkezi Levent bucağı idi. İlçe belediyesi 1980'de kurulmuştur.

Arapgir: 1990 nüfusuna göre toplam nüfusu 20.675 olup, 10.420'si ilçe merkezinde, 10.255'i köylerde yaşamaktadır. Merkez bucağına bağlı 22, Taşdelen bucağına bağlı 17 köyü vardır. yüzölçümü 956 km2 olup, nüfus yoğunluğu 22 dir. İlçe toprakları genelde dağlıktır. Kuzeyinde Yama Dağı, güneydoğusunda Gül dağı ve bu iki dağ arasında 1500 metre yüksekliği olan platolar yer alır. Bunların en önemlisi Sarıçiçek Yaylasıdır. Fırat nehri ve Kozluk çayı başlıca akarsularıdır. Keban baraj gölünün bir kısmı ilçe sınırları içinde kalır. Akarsu vadisinde küçük düzlükler vardır.

Ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanır. Başlıca tarım ürünleri buğday, arpa, ve kayısıdır. Bağcılık yaygındır. Kara üzümü kışa dayanıklıdır. En çok beslenen hayvanlar sığır ve kıl keçisidir. İlçe merkezi Kozlukçayı vadisinde kurulmuştuır. Elazığı Keban üzerinden Sivas'a bağlayan karayolu ilçeden geçer. Denizden yüksekliği 1100 metredir. Toprağı genelde verimsiz olduğundan halk başka yerlere göç eder. Bu yüzden nüfusu devamlı azalır. Belediyesi 1888'de kurulmuştur.

Arguvan: 1990 sayımına göre toplam nüfusu 13.907 olup, 1827'si ilçe merkezinde, 12.080'i köylerde yaşamaktadır. Merkez bucağına bağlı 36, Çobandere bucağına bağlı 7 köyü vardır. Yüzölçümü 1037 km2 olup nüfus yoğunluğu 13 tür. İlçe toprakları Fırat vadisinde, dağlık bir alanda yer alır. Yama dağının uzantıları toprakları engebelendirir. Dağlarda çayırlıklarla kaplı platolar vardır. Söğütlü çayı başlıca akarsuyudur. Akarsu Vadilerinde küçük düzlükler vardır.

Ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanır. Başlıca tarım ürünleri buğday, kayısı ve elmadır. Yaylacılık metodu ile hayvancılık yapılır. İlçe merkezi Yama dağı eteklerine kurulmuştur. Önceleri Arapgir'e bağlı bucak iken kaza haline getirilerek Diyarbakır'a bağlandı. 1873'te yeniden bucak olarak Keban'a bağlandı. Cumhuriyetten sonra Malatya'ya bağlanan Arguvan, 1954'te ilçe oldu. Eski ismi Taahir'dir. İl merkezine 60 km mesafededir. Gelişmemiş ve küçük bir yerleşim merkezidir.

Battalgazi: 1990 sayımına göre toplam nüfusu 26.665 olup 14.994'ü ilçe merkezinde, 11.671'i köylerinde yaşamaktadır. Merkeze bağlı 18 köyü vardır. İlçe toprakları genelde düz olup, Malatya ovasında yer alır. Fırat nehri ve kolları başlıca akarsularıdır. Ekonomisi tarıma dayalıdır. Başlıca tarım ürünleri , şekerpancar, buğday, pamuk ve arpadır. Sulanabilen yerlerde sebze ve meyvecilik yapılır. Kayısı en çok yetiştirilen meyvedir. Yüksek kesimlerde küçük baş hayvan, ovalarda ise sığır besiciliği yapılır.

İlçe merkezi, Malatya Ovasında küçük bir akarsuyun kenarında kurulmuştur. Malatya-Elazığ demiryolu ve Hekimhan-Malatya karayolu ilçeden geçer. Eski ismi Eski-Malatya idi. 1838 hizip savaşında Osmanlı ordusu komutanı Hafız Paşa kışın burada konakladı. Bu sırada bazı evlerin ahşap kısımları kış sebebiyle yıkılınca şehir sakinleri burayı terk ederek bugünkü Malatya'ya yerleştiler. 3500 senelik eski Malatya tarihi eserleri halen ayakta durmaktadır.

Darende: 1990 sayımına göre toplam nüfusu 48.612 olup, 11.488'i ilçe merkezinde, 37.124'ü köylerde yaşamaktadır. Merkez bucağına bağlı 18, Balaban bucağına bağlı 12 köyü vardır. İlçe toprakları orta yükseklikte engebeli araziden meydana gelir. Batısında Hezanlı dağı, güneyinde Nurhak dağları, doğusunda Akçababa dağları, kuzeyinde leylek dağı yer alır. İlçe topraklarını Tohma suyu ve Balıklıtohma Çayı sular. Akarsu vadilerinde küçük düzlükler vardır.

Ekonomisi tarıma dayalıdır. Başlıca tarım ürünleri buğday, şekerpancarı, nohut ve patatestir. Sulanabilen arazide sebzecilik ve meyvecilik yapılır. En çok dut ve kayısı yetiştirilir. Hayvancılık ekonomik açıdan önemli gelir kaynağıdır. En koyun ve kıl keçisi beslenir. İlçe topraklarında krom ve demir madeni çıkarılır.

İlçe merkezi, Malatya-Kayseri-Ankara karayolu üzerinde yer alır. İl merkezine 110 km mesafededir. Çok eski tarihe sahiptir. Eti ve sümerlere ait eserler vardır. Zengibar Kaşesinin içinde idi. 1070'lerden sonra kalenin eteğine yerleşen halk bugünkü Darende'yi kurmuşlardır. Belediyesi 1860'da kurulmuştur.

Doğanşehir: 1990 sayımına göre toplam nüfusu 48.196 olup, 11.046'sı ilçe merkezinde, 37.150'si köylerde yaşamaktadır. Merkez bucağına bağlı 29, sürgü bucağına bağlı 5 köyü vardır. Yüzölçümü 1290 km2 olup, nüfus yoğunluğu 37'dir. İlçe toprakları dağlıktır. Güney ve doğusunda Malatya Dağları yer alır. Başlıca Akarsuları Sultan suyu ve Sürgü çayıdır. Sürgü çayı üzerinde sulama gayeli Sürgü barajı kurulmuştur. Akarsu vadisinde küçük düzlükler vardır.

Ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanır. Başlıca tarım ürünleri fasulye, şekerpancarı, buğday, patates, tütün, kayısı ve elmadır. Bağcılık ve arıcılık gelişmiştir. Yüksek kesimlerde küçük baş hayvancılık yapılır. En çok koyun ve keçi beslenir.

İlçe merkezi, Malatya-Kahramanmaraş demiryolu üzerindedir. Malatya-Kahramanmaraş karayolu ilçe topraklarından geçer. İl merkezine 57 km mesafededir. Gülşehir olan ismi 1933'te Doğanşehir olarak değiştirildi. 1946'da ilçe olan Doğanşehir'in Belediyesi aynı sene kurulmuştur.

Doğanyol: 1990 sayımına göre toplam nüfusu 11.478 olup, 3723'ü ilçe merkezinde, 7755'i köylerinde yaşamaktadır. Merkez bucağına bağlı 16 köyü vardır. İlçe toprakları orta yükseklikteki dalgalı düzlüklerden meydana gelmiştir. Ekonomisi tarıma dayalıdır. Başlıca tarım ürünleri buğday, kayısı ve üzümdür. Hayvancılık gelişmiş olup en çok koyun ve kıl keçisi beslenir. İlçe merkezi Malatya Dağalrı eteklerine kurulmuştur. Gelişmemiş ve küçük bir yerleşim merkezidir. Pütürge'ye bağlı bir bucakken 9 Mayıs 1990'da 3344 sayılı kanunla ilçe oldu.

Hekimhan: 1990 sayımına göre toplam nüfusu 42.467 olup, 13.612'si ilçe merkezinde, 28.855'i köylerinde yaşamaktadır. Merkez bucağına bağlı 33, Hasan Çelebi Bucağına bağlı 13, Kurşunlu bucağına bağlı 16 köyü vardır. Yüzölçümü 1896 km2 olup nüfus yoğunluğu 22'dir. İlçe toprakları genelde dağlıktır. Kuzeyinde Ayran Dağı, Batısında Akçababa Dağı ve Leylek Dağı yeralır. Başlıca akarsuyu kuruçaydır. Akarsu vadilerinde düzlükler vardır. Ekonomisi tarıma dayalıdır. Başlıca tarım ürünleri buğday, kayısı, arpa, patates, elma, soğan ve üzümdür. Yüksek kesimlerde küçükbaş hayvancılık besiciliği yapılır. Köylerde kilim ve halı dokumacılığı yaygın olarak yapılır. İlçe topraklarında demir, dolomit ve kireçtaşı yatakları vardır.

Kale: 1990 nüfus sayımına göre toplam nüfusu 8564 olup, 818'i ilçe merkezinde, 7746'sı köylerinde yaşamaktadır. Merkez bucağına bağlı 20 köyü vardır. İlçe toprakları hafif dalgalı düzlüklerden meydana gelir, ilçe topraklarını Fırat nehrinin kolları sular. Ekonomisi tarıma dayalıdır. Başlıca tarım ürünleri şekerpancarı, tütün buğday ve arpadır. Yüksek kesimlerde hayvancılık yapılır. İl merkezine bağlı bucakken 9 Mayıs 1990'da 3644 sayılı kanunla ilçe oldu.

Kuluncak: 1990 sayımına göre toplam nüfusu 14.378 olup, 2240'ı ilçe merkezinde, 12.138'i köylerinde yaşamaktadır. Merkez bucağına bağlı 21 köyü vardır. İlçe toprakları orta yükseklikteki engebeli düzlüklerden meydana gelir. Başlıca akarsuyu tohma çayıdır. Doğusunda Leylek dağı yer alır. Ekonomisi tarıma dayalıdır. Başlıca tarım ürünleri buğday, şekerpancarı, nohut ve papatestir. Sulanabilen arazide sebze ve meyve yetiştirilir. Yüksek kesimlerde küçükbaş hayvan besiciliği yapılır. İlçe merkezi tohma çayı vadisinde yer alır. Darende 'ye bağlı bir bucakken 9 Mayıs 1990'da 3644 sayılı kanunla ilçe oldu.

Pötürge: 1990 sayımına göre toplam nüfusu 35.319 olup, 4359'u ilçe merkezinde, 30.960'ı köylerde yaşamaktadır. Merkez bucağına bağlı 37, Tepehan bucağına bağlı 21 köyü vardır. İlçe topraklarını güneydoğu toroslar engebelendirir. Dağlar akarsu, vadileriyle parçalanmıştır. Başlıca akarsuları olan Büyükçay, Şiro çayı ve Çayboğaz deresidir. Ekonomisi tarıma dayalıdır başlıca tarım ürünleri, buğday, kayısı, üzüm olup, ayrıca az miktarda papates, soğan ,baklagiller ve elma yetiştirilir. Hayvancılık ekonomik açıdan önemli gelir kaynağı olup, en çok kıl keşisi ve koyun beslenir. İlçe topraklarında demir profilit yatakları vardır. İlçe merkezi dağlık bir arazide kurulmuştur. Gelişmemiş ve küçük bir yerleşim merkezidir. Asıl adı "İmrun" dur. Sonraları Şiro denmiştir. İl merkezine 72 km mesafededir. Belediyesi 1900'de kurulmuştur.

Yazıhan: 1990 sayımına göre toplam nüfusu 16.218 olup, 2862'si ilçe merkezinde, 13.356'sı köylerinde yaşamaktadır. Merkez bucağına bağlı 26 köyü vardır. İlçe toprakları Malatya Ovası'nda yer alır. Başlıca akarsuyu Kuruçaydır. Ekonomisi tarıma dayalıdır. Başlıca tarım ürünleri şekerpancarı, pamuk, arpa ve buğdaydır. Sulanabilen arazide sebze ve meyve yetiştirilir. Yüksek kesimlerde küçükbaş hayvan besiciliği yapılır. İlçe merkezi Sivas-Malatya demir ve karayolu üzerinde yer alır. Merkez ilçeye bağlı bir bucakken 9 Mayıs 1990'da 3644 sayılı kanunla ilçe oldu. Belediyesi aynı sene kuruldu.

Yeşilyurt: 1990 sayımına göre toplam nüfusu 31.349 olup, 9184'ü ilçe merkezinde, 22.165'i köylerinde yaşamaktadır. Merkez bucağına bağlı 20 köyü vardır. Yüzölçümü 568 km2 olup, nüfus yoğunluğu 55'tir. İlçe toprakları genelde dağlıktır. Güneyinde Mahya dağları yer alır. Kuzeyi ise Malatya Ovasında yer alır. Başlıca akarsuyu Derme çayıdır. İlçe merkezi Kuru çayın doğu kıyısında kurulmuştur. Malatya-Sivas demiryolu ve karayolu ilçeden geçer.

İl merkezine 78 km mesafededir. Selçuklu türklerinden İzzettin Kavas tarafından temeli atılan şehir, Osmanlı devrinde önemli bir yerleşim merkeziydi. Cumhuriyetten önce ilçe olmuştur. Belediyesi 1884'te kurulmuştur.

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder

Yorum Gönder